FCC tiếp tục mở rộng danh sách miễn trừ cho drone nước ngoài

Khi Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) thông báo vào tháng 12 năm ngoái rằng hầu như tất cả các loại máy bay không người lái (drone) và linh kiện trọng yếu của chúng do nước ngoài sản xuất sẽ bị đưa vào “Danh sách các thiết bị/dịch vụ bị kiểm soát” (Covered List) vì lý do an ninh quốc gia, nhiều người đã cho rằng cánh cửa cấp phép cho các loại drone mới từ nước ngoài tại Mỹ coi như đã khép lại. Tuy nhiên, bảy tháng sau, bức tranh thực tế lại cho thấy nhiều khía cạnh phức tạp và đa chiều hơn.

Trong đợt cập nhật mới nhất được công bố tuần qua, FCC đã cấp phép có điều kiện cho thêm hai hệ thống máy bay không người lái (drone): Ayre CX của Exedy Globalparts Corporation và Firefly của Parallel Flight Technologies. Điều này nâng tổng số công ty drone được cấp quyền miễn trừ riêng lên con số 17, tiếp nối xu hướng ổn định đang làm thay đổi cách thức vận hành thực tế trong chính sách của cơ quan này đối với drone nước ngoài.

Dù các quyết định phê duyệt mới nhất có vẻ như chỉ là thủ tục thường lệ, chúng lại củng cố một xu hướng ngày càng rõ nét: trong khi các quy định hạn chế tổng thể của FCC vẫn được duy trì nghiêm ngặt, danh sách các loại drone được phép vượt qua những rào cản đó vẫn không ngừng gia tăng.

Lệnh cấm liên tục có ngoại lệ

Cách tiếp cận hiện tại của FCC bắt nguồn từ tháng 12/2025, khi cơ quan này đưa tất cả các hệ thống máy bay không người lái (UAS) và linh kiện quan trọng do nước ngoài sản xuất vào “Danh sách các thiết bị bị kiểm soát” (Covered List), sau khi nhiều cơ quan liên bang xác định rằng chúng gây rủi ro cho an ninh quốc gia.

Việc bị đưa vào danh sách này khiến các nhà sản xuất không thể xin được giấy phép chứng nhận thiết bị của FCC — điều kiện bắt buộc để đưa sản phẩm mới ra thị trường Mỹ.

Tuy nhiên, cơ quan này cũng đã thiết lập một số cơ chế ngoại lệ.

Ban đầu, các loại máy bay không người lái nằm trong “Danh sách Blue UAS đã được phê duyệt” (Blue UAS Cleared List) của Bộ Quốc phòng và các sản phẩm đạt tiêu chuẩn “sản phẩm hoàn thiện nội địa” theo quy định “Mua hàng Mỹ” (Buy American) đều được miễn trừ. Sau đó, vào tháng 3, FCC bắt đầu cấp “Phê duyệt có điều kiện” cho từng mẫu máy bay không người lái cụ thể sau khi Bộ Quốc phòng hoàn tất quy trình đánh giá an ninh. Việc cấp phép này vẫn tiếp diễn gần như hàng tháng kể từ thời điểm đó.

Hai mẫu mới nhất được bổ sung — Ayre CX và Firefly — chỉ là những cái tên mới nhất trong một danh sách đang ngày càng dài thêm.

Danh sách các trường hợp được miễn trừ ngày càng dài thêm

Trước thông báo mới này, FCC đã phê duyệt hệ thống của nhiều công ty như SiFly Aviation, Mobilicom, ScoutDI, Verge, Sees.ai, Air6 System, Elevon Aerial, Blueflite, Verity AG, Air VEV, Innovation First International, Flock Safety, ABZ Innovation, Real-Time Robotics và Ceres Air. Giờ đây, Exedy Globalparts và Parallel Flight Technologies cũng đã gia nhập danh sách này.

Có lẽ điều quan trọng hơn cả là những thay đổi đã diễn ra vào đầu tháng này.

Vào ngày 21/7, FCC thông báo rằng các Phê duyệt có điều kiện (Conditional Approvals) sẽ không còn tự động hết hạn vào cuối năm 2026. Thay vào đó, các nhà sản xuất đã được phê duyệt có thể duy trì quyền miễn trừ vô thời hạn, miễn là họ tiếp tục tuân thủ các kế hoạch nội địa hóa sản xuất đã được chấp thuận và vượt qua quy trình thẩm định định kỳ của chính phủ. Cơ quan này cũng gia hạn thời gian miễn trừ cho các sản phẩm thuộc danh mục Blue UAS và các loại máy bay không người lái tuân thủ quy định “Buy American” (Ưu tiên hàng Mỹ) đến ngày 1/1/2028.

Nói cách khác, các công ty vượt qua thành công quy trình phê duyệt hiện có mức độ chắc chắn cao hơn nhiều so với chỉ vài tháng trước đây.

Được phê duyệt không đồng nghĩa với việc được cấp quyền tự do vô điều kiện

FCC nhấn mạnh rằng đây không phải là sự cho phép vĩnh viễn hay “tấm séc trắng” (quyền hành động tùy ý không giới hạn). Nếu nhà sản xuất không thực hiện đúng kế hoạch chuyển hoạt động sản xuất về nước như đã cam kết, hoặc nếu chính phủ sau đó phát hiện có thông tin sai lệch trong quá trình phê duyệt, thì Quyết định Phê duyệt Có điều kiện có thể bị thu hồi. Trong trường hợp đó, mẫu máy bay không người lái bị ảnh hưởng sẽ bị đưa trở lại “Danh sách các thiết bị bị hạn chế” (Covered List).

Yêu cầu này phản ánh chiến lược rộng lớn hơn của FCC nhằm khuyến khích các nhà sản xuất chuyển hoạt động sản xuất và các chuỗi cung ứng trọng yếu về gần Hoa Kỳ hơn, đồng thời vẫn cho phép lưu hành các sản phẩm đáng tin cậy.

Người điều khiển drone dân dụng vẫn sẽ không thấy nhiều thay đổi

Tuy nhiên, đối với đa số người chơi drone giải trí, thông báo mới nhất của FCC sẽ không làm thay đổi ngay lập tức các sản phẩm hiện có trên thị trường. Các thiết bị bay vừa được cấp phép là những hệ thống chuyên dụng phục vụ mục đích thương mại và công nghiệp, chứ không phải là các loại drone có gắn camera dành cho người tiêu dùng.

Tương tự, các trường hợp miễn trừ này không mở đường cho các mẫu drone mới của DJI hay Autel; những sản phẩm này vẫn chịu sự chi phối của các hạn chế trong “Danh sách các thiết bị bị kiểm soát” (Covered List), trừ khi chính sách thay đổi trong tương lai.

Các sản phẩm DJI đã được cấp phép trước đó vẫn có thể được kinh doanh và sử dụng, nhưng công ty không thể xin cấp phép FCC cho các mẫu sản phẩm mới thuộc diện bị kiểm soát theo quy định hiện hành.

Động thái cấp phép mới nhất này diễn ra chỉ vài ngày sau khi FCC công bố một đề xuất quan trọng khác có thể siết chặt hơn nữa các hạn chế, nhưng chỉ áp dụng cho những nhóm drone cụ thể bị đánh giá là có rủi ro cao.

Thay vì mở rộng phạm vi các lệnh hạn chế chung đối với máy bay không người lái (drone) nước ngoài, Ủy ban hiện đang lấy ý kiến ​​công chúng về việc có nên cấm nhập khẩu và kinh doanh một số loại drone quân sự do nước ngoài sản xuất vốn đã nằm trong “Danh mục bị kiểm soát” (Covered List) hay không; các loại này bao gồm drone hoạt động theo bầy đàn, drone trang bị công nghệ ảnh nhiệt, drone tích hợp LiDAR, drone cỡ lớn có trọng lượng trên 55 pound (khoảng 25 kg), các trạm sạc/đậu tự động và những hệ thống phục vụ mục đích quốc phòng khác.

Khi nhìn vào tổng thể, các thông báo gần đây đã phác họa rõ nét hơn về định hướng chính sách của Hoa Kỳ đối với lĩnh vực drone. FCC không hề từ bỏ lập trường cứng rắn nhằm bảo đảm an ninh quốc gia. Tuy nhiên, cơ quan này cũng cho thấy rằng chính sách không chỉ đơn thuần dựa vào nơi sản xuất thiết bị. Các nhà sản xuất nào có thể vượt qua quy trình đánh giá an ninh ngày càng khắt khe, cam kết chuyển hoạt động sản xuất về nội địa và đáp ứng các yêu cầu tuân thủ liên tục thì vẫn có cơ hội gia nhập thị trường Hoa Kỳ.

Với việc có thêm hai mẫu thiết bị được phê duyệt và nhiều hồ sơ khác đang trong quá trình thẩm định, danh sách các loại drone đáng tin cậy (whitelist) dường như sẽ tiếp tục mở rộng, ngay cả khi các biện pháp hạn chế trên diện rộng vẫn được duy trì nghiêm ngặt.

Theo DroneDJ