Drone nâng tầm tự động hóa trồng bông ở Tân Cương
Một chiếc drone màu bạc xám chao đảo trên đồng bông bạt ngàn ở rìa sa mạc Taklimakan, khu tự trị dân tộc Duy Ngô Nhĩ Tân Cương, Tây Bắc Trung Quốc, phun ra làn sương thuốc trừ sâu mịn với độ chính xác vượt xa người lao động thủ công.
Đứng ở đó điều khiển từ xa là Nurimangul Qasim, 36 tuổi, nữ phi công drone đầu tiên của huyện Yengisar. Chiếc drone tải trọng 70 kg của cô duy trì độ cao chính xác 3 mét so với mặt đất, thực hiện đường phun dạng zíc-zắc hoàn hảo trên các cánh đồng bông.
“Phun thuốc thủ công không thể đạt đến độ chính xác này”, cô giải thích, tay chỉ vào bản đồ nhiệt theo thời gian thực trên màn hình hiển thị. Được trang bị hệ thống định vị vi sai tiên tiến, chiếc drone duy trì độ chính xác ở cấp độ milimét — độ lệch không quá 2 cm trên mỗi mét vuông. Luồng khí thổi xuống từ cánh quạt giúp thuốc đâm sâu vào tán cây, tăng độ bao phủ thuốc trừ sâu thêm 40% so với phương pháp truyền thống.
Gần đó, chồng cô, Ruzikhari Jume, đang bận rộn chuẩn bị một chiếc drone khác. Cùng nhau, hai vợ chồng hiện quản lý việc phun thuốc cho 700 mẫu (khoảng 47 hécta) cánh đồng bông mỗi ngày — công việc vốn đòi hỏi 35 nông dân thực hiện.
Cuộc cách mạng drone đang bùng nổ khắp Trung Quốc đã giúp công việc trên các cánh đồng bông ở Tân Cương trở nên dễ dàng hơn. Lão nông Omereli Abaq, đứng quan sát từ mép ruộng, cho biết nông dân địa phương không còn phải đeo những bình phun nặng 30 kg dưới cái nắng gay gắt nữa.
“Những gì drone hoàn thành trong 10 phút trước đây mất của tôi cả ngày”, ông tính toán khoản tiết kiệm: chi phí vận hành drone chỉ tốn 8 nhân dân tệ (khoảng 1,1 USD) mỗi mẫu, so với 20 nhân dân tệ khi thuê nhân công thủ công.
Thành công trong nghề nghiệp của Nurimangul Qasim phản ánh xu hướng cơ giới hóa và tự động hóa rộng lớn hơn trong ngành trồng bông ở Tân Cương. Huyện Yengisar báo cáo tỷ lệ áp dụng drone đạt 95% tại các cánh đồng bông vào năm 2025, giúp tiết kiệm chi phí và tăng năng suất 15 nhân dân tệ mỗi mẫu.
Báo cáo về sự phát triển của ngành drone nông nghiệp do công ty nghiên cứu Insight and Info công bố cho thấy doanh số drone nông nghiệp của Trung Quốc đạt 93.000 chiếc vào năm 2023, tăng 10,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Tân Cương đứng đầu trong số các đơn vị hành chính cấp tỉnh ở Trung Quốc, chiếm 18% tổng doanh số.
Ở quy mô rộng hơn, Tân Cương từ lâu đã đi đầu trong việc cơ giới hóa trồng bông tại Trung Quốc, với tỷ lệ cơ giới hóa đạt 100% đối với gieo trồng và khoảng 90% đối với thu hoạch. Các máy gieo hạt và thu hoạch lớn hiện được sử dụng phổ biến trên các cánh đồng bông bạt ngàn của khu vực. Drone đã trở thành thiết bị tự động mới nhất giải phóng người trồng bông khỏi lao động chân tay.
Kỷ nguyên tự động hóa cũng mang lại những cơ hội mới cho phụ nữ như Nurimangul Qasim, người mới hai năm trước vẫn còn là một nội trợ toàn thời gian. Cô gặp bước ngoặt lớn trong cuộc đời vào mùa xuân năm 2023 khi một khóa đào tạo điều khiển drone được mở tại làng.
Nhờ chăm chỉ học tập, cô đã vượt qua kỳ thi ngay trong lần thử đầu tiên và trở thành phi công drone có giấy phép. Ngày nay, cô hướng dẫn các nông dân khác với tư cách là một chuyên gia nông nghiệp do huyện bổ nhiệm.
Nữ phi công từng nhận phải những ánh mắt nghi ngờ trong nhiệm vụ phun thuốc bằng drone đầu tiên, nhưng điều đó nhanh chóng biến thành sự thán phục sau một chuyến bay thành công. “Phụ nữ Tân Cương chúng tôi hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ cao. Tính toán tỷ lệ pha chế dung dịch thuốc trừ sâu của tôi còn chính xác hơn chồng nhiều.”
Thành công của cô đã truyền cảm hứng cho người chồng làm theo. Hiện tại, cặp đôi được mệnh danh là “song tấu bay” này đã mở rộng công việc kinh doanh sang các huyện lân cận như Shache và Shule. Năm ngoái, dịch vụ drone đã mang lại cho gia đình khoản thu nhập khá lên tới 20.000 nhân dân tệ, và năm nay, hai vợ chồng đã phục vụ hơn 30.000 mẫu đất nông nghiệp. Dịch vụ drone hiện trở thành nguồn thu nhập chính, chiếm khoảng 80% tổng thu nhập hàng năm của gia đình.
Khí hậu độc đáo và vị trí đắc địa của Tân Cương tạo điều kiện tự nhiên hoàn hảo để trồng bông chất lượng cao. Khu vực này đã sản xuất 5,69 triệu tấn bông vào năm 2024, chiếm hơn một phần ngũ tổng sản lượng thế giới.
Trong nhiều thập kỷ, trồng bông và ngành dệt may là nguồn thu nhập quan trọng cho các dân tộc ở Tân Cương. Ngành công nghiệp bông và dệt may của khu vực cung cấp việc làm cho hơn 1 triệu người. Tuy nhiên, sinh kế của họ đã bị đe dọa bởi các lệnh trừng phạt từ phương Tây bắt nguồn từ những cáo buộc “lao động cưỡng bức” lặp đi lặp lại.
Khi được hỏi về những cáo buộc “lao động cưỡng bức” từ phương Tây, Nurimangul Qasim chỉ tay về phía những chiếc drone tự động. “Những thứ này nhìn có giống lao động cưỡng bức không? Chúng tôi chọn công nghệ này để làm việc thông minh hơn, chứ không phải vất vả hơn,” cô nói.
Lời phản bác thuyết phục nhất nằm ở chính các cánh đồng bông. Nurimangul Qasim cúi xuống, gạt các nhánh cây bông để lộ những giọt thuốc trừ sâu phân bố đều trên lá.
“Phương Tây cáo buộc chúng tôi dùng ‘lao động cưỡng bức’ để trồng bông, nhưng họ không hiểu rằng giờ đây chúng tôi làm nông bằng công nghệ,” cô nói. “Trước đây, chúng tôi phải đeo những bình thuốc nặng trĩu dưới cái nóng mùa hè. Ngày nay, chúng tôi điều khiển drone từ trong bóng râm. Đây là ‘cưỡng bức’ hay là sự tiến bộ?”
Chồng cô, Ruzikhari Jume, nói thêm: “Nhiều người trong làng chúng tôi đã tự nguyện mua drone để học công nghệ này. Nếu có ‘lao động cưỡng bức’, liệu chúng tôi có đầu tư lại tiền xương máu của mình vào những cỗ máy này không?”
Nurimangul Qasim đã trở thành hình mẫu cho cô con gái 14 tuổi của mình, người thường tranh thủ thời gian rảnh rỗi đăng tải các video quay cảnh cha mẹ điều khiển drone lên mạng.
“Mẹ nói với em rằng phụ nữ cũng có thể giỏi công nghệ. Em muốn trở thành người giống như mẹ,” cô bé chia sẻ với Tân Hoa Xã.
Theo Tân Hoa Xã
